Bilal Hoca

İSTİFAL BABI

Sülasi mezid bablardan istifal babını anlatacağız. Arapça’da fiiller üç harfli olarak geldiği için onların üzerine ekleme yapılmasına sülasi mezid denir.  Bu babımızda fiilimizin başına iste اِسْت  ekleyip fiilimizi istifal babına nakletmiş oluruz. Üç harf eklediğimiz için altı harfi olmuştur. İstifal babının binası yani fiilimiz istifal babında olunca kelimelerin anlamı şu şekilde değişebilir.

  • İstek, talep etme manasına gelir.  غَفَرَ  fiili bağışladı anlamına gelirken  اِسْتَغْفَرَ bağışlanmak istedi anlamına gelir.
  • Addetmek, öyle saymak anlamına gelir. اِسْتَجْمَلَ (güzel kabul etti)  anlamına gelir.
  •  

Şimdi istifal babında gelen fiillerin mazi, muzari ve emir çekimlerine örnekler vereceğiz.

İSTİFAL BABI MAZİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ

فَهِمَ  (anladı) fiilini başına iste ekleyip ilk harfini cezmleyince istifal babına nakletmiş oluruz. اِسْتَفْهَمَ  (anlamak, bilmek istedi) anlamına gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اِسْتَفْهَمُوا  اِسْتَفْهَمَا  اِسْتَفْهَمَ  Müzekker gaib
اِسْتَفْهَمْنَاِسْتَفْهَمَتَااِسْتَفْهَمَتْ  Müennes gaib
اِسْتَفْهَمْتُمْاِسْتَفْهَمْتُمَااِسْتَفْهَمْتَMüzekker muhatap
اِسْتَفْهَمْتُنَّاِسْتَفْهَمْتُمَااِسْتَفْهَمْتِMüennes muhatap
 اِسْتَفْهَمْنَااِسْتَفْهَمْتُMütekkellim (ben, biz)

قَبُحَ  (çirkin oldu) fiilini başına iste ekleyip ilk harfini cezmleyince istifal babına nakletmiş oluruz. اِسْتَقْبَحَ  (çirkin buldu) anlamına gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اِسْتَقْبَحُوا  اِسْتَقْبَحَا  اِسْتَقْبَحَ  Müzekker gaib
اِسْتَقْبَحْنَ  اِسْتَقْبَحَتَا  اِسْتَقْبَحَتْ  Müennes gaib
اِسْتَقْبَحْتُمْاِسْتَقْبَحْتُمااِسْتَقْبَحْتَMüzekker muhatap
اِسْتَقْبَحْتُنَّاِسْتَقْبَحْتُمااِسْتَقْبَحْتِMüennes muhatap
 اِسْتَقْبَحْنَااِسْتَقْبَحْتُMütekkellim (ben, biz)

اَذِنَ  (izin verdi)fiilini başına iste ekleyip ilk harfini cezmleyince istifal babına nakletmiş oluruz. اِسْتَأْذَنَ  (izin istedi) anlamına gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اِسْتَأْذَنُوا  اِسْتَأْذَنَا  اِسْتَأْذَنَ  Müzekker gaib
اِسْتَأْذَنَّاِسْتَأْذَنَتَا  اِسْتَأْذَنَتْ  Müennes gaib
اِسْتَأْذَنْتُمْاِسْتَأْذَنْتُمااِسْتَأْذَنْتَMüzekker muhatap
اِسْتَأْذَنْتُنَّاِسْتَأْذَنْتُمااِسْتَأْذَنْتِMüennes muhatap
 اِسْتَأْذَنَّااِسْتَأْذَنْتُMütekkellim (ben, biz)

İSTİFAL BABI MUZARİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ

İstifal babı muzari çekimlerinde başına eklemiş olduğumuz iste (اِسْتَ) ekinden elifi kaldırıyoruz yerine muzarat harflerini üstün olarak ekliyoruz ve ortadaki harfi de esreliyoruz. Şimdi örneklere bakalım.

اِسْتَفْهَمَ  (anlamak istedi) fiilinin muzari haline ulaşmak için يَسْتَفْهِمُ (anlamak istiyor) başına eklediğimiz iste (اِسْتَ) ekinden elifi kaldırıyoruz ortadaki harfi de esreliyoruz. Ortadaki harf he harfi olduğu için onu esreledik.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يَسْتَفْهِمُونيَسْتَفْهِمَانِيَسْتَفْهِمُMüzekker gaib
يَسْتَفْهِمْنَتَسْتَفْهِمَانِتَسْتَفْهِمُMüennes gaib
تَسْتَفْهِمُونتَسْتَفْهِمَانِتَسْتَفْهِمُMüzekker muhatap
تَسْتَفْهِمْنَتَسْتَفْهِمَانِتَسْتَفْهِمِينَMüennes muhatap
 نَسْتَفْهِمُاَسْتَفْهِمُMütekkellim (ben, biz)

اِسْتَقْبَحَ  (çirkin buldu) fiilinin muzari haline ulaşmak için يَسْتَقْبِحُ  (çirkin buluyor) başına eklediğimiz iste (اِسْتَ) ekinden elifi kaldırıyoruz ortadaki harfi de esreliyoruz. Ortadaki harf be harfi olduğu için onu esreledik..

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يَسْتَقْبِحُون  يَسْتَقْبِحَان  يَسْتَقْبِحُ  Müzekker gaib
يَسْتَقْبِحْنَتَسْتَقْبِحانِ  تَسْتَقْبِحُ  Müennes gaib
تَسْتَقْبِحُونتَسْتَقْبِحانِ  تَسْتَقْبِحُ  Müzekker muhatap
تَسْتَقْبِحْنَتَسْتَقْبِحانِ  تَسْتَقْبِحِينَ  Müennes muhatap
 نَسْتَقْبِحُ  اَسْتَقْبِحُ  Mütekkellim (ben, biz)

اِسْتَأْذَنَ  (izin istedi) fiilinin muzari haline ulaşmak için يَسْتَأْذِنُ  (izin istiyor) başına eklediğimiz iste (اِسْتَ) ekinden elifi kaldırıyoruz ortadaki harfi de esreliyoruz. Ortadaki harf ze harfi olduğu için onu esreledik..

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يَسْتَأْذِنُون  يَسْتَأْذِنَانِ  يَسْتَأْذِنُ  Müzekker gaib
يَسْتَأْذِنَّ  تَسْتَأْذِنَانِ  تَسْتَأْذِنُ  Müennes gaib
تَسْتَأْذِنُون  تَسْتَأْذِنَانِ  تَسْتَأْذِنُ  Müzekker muhatap
تَسْتَأْذِنَّ  تَسْتَأْذِنَانِ  تَسْتَأْذِنِينَMüennes muhatap
 نَسْتَأْذِنُ  اَسْتَأْذِنُ  Mütekkellim (ben, biz)

İSTİFAL BABI EMİR ÖRNEKLERİ

Bu bab için emri hazır yaparken sülasi fiillerde emir yapar gibi yapıyoruz yani fiili muzarinin muhatap kalıbından (sığasından) yapıyoruz.

اِسْتَفْهَمَ  fiilinin fiili muzari müfret muhatap kalıbı تَسْتَفْهِمُ şeklinde gelir. Biz bu kelimeyi emri hazıra çevirmek için başındaki teyi kaldırmamız ve muzari yaparken sildiğimiz esreli hemzeyi tekrar getirmemiz gerekir. اِسْتَفْهِمْ  (soru sor, anlamak iste) şeklinde gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اِسْتَفْهِمُوااِسْتَفْهِمَا  اِسْتَفْهِمْ  Müzekker muhatap
اِسْتَفْهِمْنَاِسْتَفْهِمَااِسْتَفْهِمِي  Müennes muhatap

اِسْتَقْبَحَ  fiilinin fiili muzari müfret muhatap kalıbı تَسْتَقْبِحْ şeklinde gelir. Biz bu kelimeyi emri hazıra çevirmek için başındaki teyi kaldırmamız ve muzari yaparken sildiğimiz esreli hemzeyi tekrar getirmemiz gerekir. اِسْتَقْبِحْ  (çirkin bul) şeklinde gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اِسْتَقْبِحُوا  اِسْتَقْبِحَا  اِسْتَقْبِحْ  Müzekker muhatap
اِسْتَقْبِحْنَاِسْتَقْبِحَااِسْتَقْبِحِي  Müennes muhatap

اِسْتَأْذَنَ  fiilinin fiili muzari müfret muhatap kalıbı تَسْتَأْذِنُ şeklinde gelir. Biz bu kelimeyi emri hazıra çevirmek için başındaki teyi kaldırmamız yeterlidir. اِسْتَأْذِنْ  (izin iste) şeklinde gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اِسْتَأْذِنُوا  اِسْتَأْذِنَا  اِسْتَأْذِنْ  Müzekker muhatap
اِسْتَأْذِنَّ  اِسْتَأْذِنَا  اِسْتَأْذِنِي  Müennes muhatap

İSTİFAL BABI MASTAR ÖRNEKLERİ

Bu babta mastar yapmak için fiilimiz başına isti (اِسْتِ) ekini getirdikten sonra ilk harfi cezmleyip, ortadaki harfi de elifle uzatıyoruz.

ANLAMIMASTAR ÖRNEKLERİ
Merhamet dilemekاِسْتِرْحَامَ
Kullanmakاِسْتِحْدَام
Faydalanmakاِسْتِفَادَة
Uzak görmekاِسْتِبْدَاد
Borç istemekاِسْتِقْرَاض
Mülk edinmekاِسْتِمْلاك

İfilal babını veya tefaul babını öğrenmek için tıklayınız.

İnstagram hesabımızı takip ederek her gün farklı bilgiler öğrenebilirsiniz. Takip için tıklayınız.

İSTİFAL BABI KONU ANLATIMI
İSTİFAL BABI 2

2 thoughts on “İSTİFAL BABI”

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top