İfilal babı (باب اِفْعِلال) konusunu ve örneklerle fiil çekim anlatacağız. Arapça’da fiiller genelde üç harfli (sülasi) olarak gelir. Bu fiillere eklemeler yapılarak yeni anlamlar veya yapılar türetilir. İfilal babı da üç harfli (sülasi) mazi fiilin başına esreli elif اِ (i) ve fiilin son harfini de şeddeleyerek yapılır. İfilal babı diye söylenmesinin sebebi Arapça’da fiilleri anlatırken genelde kullanılan فَعَلَ (feale) kelimesinden kaynaklanır. Biz bu fiilin mastarını alırken ilk başına i, fiilin ilk harfini cezmledik, ikinci harfini esreledik , son harfini elifle uzatıp en sonuna da son harften bir tane daha koyduk. اِفْعِلال şeklinde oldu. humasi mezid fiillerden olan if’ilal babının binası yani kelime bu babta olunca aşağıdaki değişiklikler olabilir.
- bu babın binası yani kullanım amacı renkler ve özürlerin abartılı bir biçimde söylenmesi için kullanılır.
Şimdi ifilal babında kullanılan fiillerin mazi, muzari ve emir çekimleri için örnekler vereceğiz.
İFİLAL BABI MAZİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ
اَصْفَر (sarı) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başında bulunan elif harfini esreleyelim, son harfini de şeddeledik. اِصْفَرَّ (sarardı) oldu.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| اِصْفَرُّوا | اِصْفَرَّا | اِصْفَرَّ | Müzekker gaib |
| اِصْفَرَرْنَ | اِصْفَرَّتَا | اِصْفَرَّتْ | Müennes gaib |
| اِصْفَرَرْتُمْ | اِصْفَرَرْتُما | اِصْفَرَرْتَ | Müzekker muhatap |
| اِصْفَرَرْتُنَّ | اِصْفَرَرْتُما | اِصْفَرَرْتِ | Müennes muhatap |
| اِصْفَرَرْنَا | اِصْفَرَرْتُ | Mütekkellim (ben, biz) |
اَسْوَد (siyah) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başında bulunan elif harfini esreleyelim, son harfini de şeddeledik. اِسْوَدَّ (karardı) oldu.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| اِسْوَدُّوا | اِسْوَدَّا | اِسْوَدَّ | Müzekker gaib |
| اِسْوَدَدْنَ | اِسْوَدَّتا | اِسْوَدَّتْ | Müennes gaib |
| اِسْوَدَدْتُمْ | اِسْوَدَدْتُما | اِسْوَدَدْتَ | Müzekker muhatap |
| اِسْوَدَدْتُنَّ | اِسْوَدَدْتُما | اِسْوَدَدْتِ | Müennes muhatap |
| اِسْوَدَدْنَا | اِسْوَدَدْتُ | Mütekkellim (ben, biz) |
اَحْمَرْ (kırmızı) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başında bulunan elif harfini esreleyelim, son harfini de şeddeledik. اِحْمَرَّ (kızardı) oldu.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| اِحْمَرُّوا | اِحْمَرَّا | اِحْمَرَّ | Müzekker gaib |
| اِحْمَرَرْنَ | اِحْمَرَّتَا | اِحْمَرَّتْ | Müennes gaib |
| اِحْمَرَرْتُمْ | اِحْمَرَرْتُما | اِحْمَرَرْتَ | Müzekker muhatap |
| اِحْمَرَرْتُنَّ | اِحْمَرَرْتُما | اِحْمَرَرْتِ | Müennes muhatap |
| اِحْمَرَرْنا | اِحْمَرَرْتُ | Mütekkellim (ben, biz) |
İFİLAL BABI FİİLİ MUZARİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ
İfilal babı muzari fiil çekimlerinde başına eklediğimiz muzaraat harfleri (ا,ت,ي,ن) harfleri hep üstün olur. Fiilimizin ortadaki harfi ise üstün harekeli olur. Şimdi örnekler verelim.
اَصْفَر (sarı) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başına i, son harfini de şeddeledik. اِصْفَرَّ (sarardı) oldu. Muzari hali يَصْفَرُّ (sararıyor) şeklinde ye harfi üstün ve ortadaki harf üstün olarak gelir. Burada ortadaki harf fe harfi olduğu için onu üstün hareke verdik.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| يَصْفَرُّون | يَصْفَرَّانِ | يَصْفَرُّ | Müzekker gaib |
| يَصْفَرِرْنَ | تَصْفَرَّانِ | تَصْفَرُّ | Müennes gaib |
| تَصْفَرُّون | تَصْفَرَّانِ | تَصْفَرُّ | Müzekker muhatap |
| تَصْفَرِرْنَ | تَصْفَرَّانِ | تَصْفَرِّينَ | Müennes muhatap |
| نَصْفَرُّ | اَصْفَرُّ | Mütekkellim (ben, biz) |
اَسْوَد (siyah) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başına i, son harfini de şeddeledik. اِسْوَدَّ (karardı) oldu. Muzari hali يَسْوَدُّ (kararıyor) şeklinde ye harfi üstün ve ortadaki harf üstün olarak gelir. Burada ortadaki harf vav harfi olduğu için onu üstün harekeledik.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| يَسْوَدُّون | يَسْوَدَّانِ | يَسْوَدُّ | Müzekker gaib |
| يَسْوَدِدْنَ | تَسْوَدَّانِ | تَسْوَدُّ | Müennes gaib |
| تَسْوَدُّون | تَسْوَدَّانِ | تَسْوَدُّ | Müzekker muhatap |
| تَسْوَدُّ | تَسْوَدُّ | تَسْوَدُّ | Müennes muhatap |
| تَسْوَدُّ | تَسْوَدُّ | تَسْوَدُّ | Mütekkellim (ben, biz) |
اَحْمَرْ (kırmızı) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başına i, son harfini de şeddeledik. اِحْمَرَّ (kızardı) oldu. Muzari hali يَحْمَرُّ (kızarıyor) şeklinde ye harfi üstün ve ortadaki harf üstün olarak gelir. Burada ortadaki harf mim harfi olduğu için onu üstün olarak harekeledik.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| يَحْمَرُّون | يَحْمَرَّانِ | يَحْمَرُّ | Müzekker gaib |
| بَحْمَرِرْنَ | تَحْمَرَّانِ | تَحْمَرُّ | Müennes gaib |
| تَحْمَرُّون | تَحْمَرَّانِ | تَحْمَرُّ | Müzekker muhatap |
| تَحْمَرِرْنَ | تَحْمَرَّانِ | تَحْمَرُّ | Müennes muhatap |
| نَحْمَرُّ | اَحْمَرُّ | Mütekkellim (ben, biz) |
İFİLAL BABI EMİR ÖRNEKLERİ
Sülasi mezid babtan olan ifilal babı için emri hazır yaparken sülasi fiillere emir yapar gibi yapıyoruz yani muzari fiilin muhatap kalıbından (sığasından) yapıyoruz. Sonunu meczum bir şekilde harekeleyeceğiz.
Sülasiden bu baba nakletmeyi ve daha sonra da maziden muzariye çevirmeyi tekrar anlatacağım. Eğer anladıysanız son iki satırı okumanız yeterlidir.
اَصْفَر (sarı) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başına i, son harfini de şeddeledik. اِصْفَرَّ (sarardı) oldu. Muzari hali يَصْفَرُّ (sararıyor) şeklinde ye harfi üstün ve ortadaki harf üstün olarak gelir. Burada ortadaki harf fe harfi olduğu için onu üstün hareke verdik. Emir haline getirmek istediğimizde muhatap kalıbı (sığası) olan تَصْفَرُّ kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve yerine esreli elif koyacağız. Son harfi cezmleyeceğiz. اِصْفَرَّ olacak. Sarar manasına gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| اِصْفَرُّوا | اِصْفَرَّا | اِصْفَرَّ | Müzekker muhatap |
| اِصْفَرِرْنَ | اِصْفَرَّا | اِصْفَرِّي | Müennes muhatap |
اَسْوَد (siyah) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başına i, son harfini de şeddeledik. اِسْوَدَّ (karardı) oldu. Muzari hali يَسْوَدُّ (kararıyor) şeklinde ye harfi üstün ve ortadaki harf üstün olarak gelir. Burada ortadaki harf vav harfi olduğu için onu üstün harekeledik. Emir haline getirmek istediğimizde muhatap kalıbı (sığası) olan تَسْوَدُّ kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve yerine esreli elif koyacağız. Son kısmı meczum (cezmli) olacak اِسْوَدَّ olacak. Karar manasına gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| اِسْوَدُّوا | اِسْوَدَّا | اِسْوَدَّ | Müzekker muhatap |
| اِسْوَدَدْنَ | اِسْوَدَّا | اِسْوَدِّي | Müennes muhatap |
اَحْمَرْ (kırmızı) kelimesi ifilal babına çevireceğiz. İlk başına i, son harfini de şeddeledik. اِحْمَرَّ (kızardı) oldu. Muzari hali يَحْمَرُّ (kızarıyor) şeklinde ye harfi üstün ve ortadaki harf üstün olarak gelir. Burada ortadaki harf mim harfi olduğu için onu üstün olarak harekeledik. Emir haline getirmek istediğimizde muhatap kalıbı (sığası) olan تَحْمَرُّ kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve yerine esreli elif getireceğiz. Son kısmı meczum (cezmli) olacak. اِحْمَرَّ olacak. Kızar manasına gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| اِحْمَرُّوا | اِحْمَرَّا | اِحْمَرَّ | Müzekker muhatap |
| اِحْمَرِرْنَ | اِحْمَرَّا | اِحْمَرِّي | Müennes muhatap |
İFİLAL BABI MASTARLAR VE ÖRNEKLERİ
Sülasi fiilleri bu babın mastarından gelmesi için şunları yapmalıyız.
- Fiilimizin başına i harfini getireceğiz.
- Sülasi fiilin son harfini şeddeleyeceğiz.
| SÜLASİ MAZİ | ANLAMI | TEFİL MASTAR | ANLAMI |
| اَحْدَبُ | Kambur | اِحْدِبَاب | Kamburlaşt |
| اَخْضَر | Yeşil | اِخْضِرَار | Yeşillenmek |
| اَبْيَض | Beyaz | اِبْيِضَاض | Beyazlaşmak |
İfal babını öğrenmek için tıklayınız.
İftial babını öğrenmek için tıklayınız.
İnstagram hesabımızı takip ederek her gün farklı bilgiler öğrenebilirsiniz. Takip için tıklayınız.
