Sülasi mezid bablardan tefaul babını anlatacağız. Arapça’da fiiller üç harfli olarak geldiği için onların üzerine ekleme yapılmasına sülasi mezid denir. Bu babımızda fiilimizin başına te ekleyip ortadaki harfin yanına elif ekleyerek tefaul babına nakletmiş oluruz. . Tefaul babının binası yani fiilimiz tefaul babında olunca şu anlamlar yüklenebilir.
- Ortaklık manasına gelir. Mesela خَطَبَ fiili konuşma yaptı anlamına gelir. Bu baba naklettiğimizde تَخَاطَبَ olur ve karşılıklı konuştu, sohbet etti anlamına gelir.
- Bir işi yaparmış gibi gözükmeyi, kendinde olmayan bir şeyi ifaede etmeye yarar. Mesela تَجاهَلَ fiili bilmezlikten geldi anlamına gelir.
Şimdi tefaul babında gelen fiillerin mazi, muzari ve emir çekimlerine örnekler vereceğiz.
TEFAUL BABI MAZİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ
جَهَلَ (bilmedi) fiilini başına te ekleyip ortadaki harfin yanına da elif ekleyerek tefaul babına nakletmiş oluruz. تَجَاهَلَ (bilmezlikten geldi) anlamına gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| تَجَاهَلُوا | تَجَاهَلَا | تَجَاهَلَ | Müzekker gaib |
| تَجَاهَلْنَ | تَجَاهَلَتَا | تَجَاهَلَتْ | Müennes gaib |
| تَجَاهَلْتُمْ | تَجَاهَلْتُمَا | تَجَاهَلْتَ | Müzekker muhatap |
| تَجَاهَلْتُنَّ | تَجَاهَلْتُمَا | تَجَاهَلْتِ | Müennes muhatap |
| تَجَاهَلْنَا | تَجَاهَلْتُ | Mütekkellim (ben, biz) |
نَامَ (uyudu) fiilinin başına te, ortadaki harfin yanına da elif ekleyerek tefaul babına nakletmiş oluruz. تَنَاوَمَ (uyur gibi yaptı) anlamına gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| تَنَاوَمُوا | تَنَاوَمَا | تَنَاوَمَ | Müzekker gaib |
| تَنَاوَمْنَ | تَنَاوَمَتَا | تَنَاوَمَتْ | Müennes gaib |
| تَنَاوَمْتُمْ | تَنَاوَمْتُمَا | تَنَاوَمْتَ | Müzekker muhatap |
| تَنَاوَمْتُنَّ | تَنَاوَمْتُمَا | تَنَاوَمْتِ | Müennes muhatap |
| تَنَاوَمْنَا | تَنَاوَمْتُ | Mütekkellim (ben, biz) |
خَطَبَ fiilinin başına te, ortadaki harfin yanına da elif ekleyerek tefaul babına nakletmiş oluruz. تَخَاطَبَ (karşılıklı konuştu) anlamına gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| تَخَاطَبُوا | تَخَاطَبَا | تَخَاطَبَ | Müzekker gaib |
| تَخَاطَبْنَ | تَخَاطَبَتَا | تَخَاطَبَتْ | Müennes gaib |
| تَخَاطَبْتُمْ | تَخَاطَبْتُمَا | تَخَاطَبْتَ | Müzekker muhatap |
| تَخَاطَبْتُنَّ | تَخَاطَبْتُمَا | تَخَاطَبْتِ | Müennes muhatap |
| تَخَاطَبْنَا | تَخَاطَبْتُ | Mütekkellim (ben, biz) |
TEFAUL BABI MUZARİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ
Tefaul babı muzari çekimlerinde başına üstün bir ye ekleriz. Şimdi örneklere bakalım.
تَجَاهَلَ (bilmezlikten geldi) fiilinin muzari haline ulaşmak için يَتَجاهَلُ (bilmezlikten geliyor) şeklinde ye harfi üstün olarak eklenir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| يَتَجاهَلُون | يَتَجاهَلَانِ | يَتَجاهَلُ | Müzekker gaib |
| يَتَجاهَلْنَ | تَتَجاهَلانِ | تَتَجاهَلُ | Müennes gaib |
| تَتَجاهَلُونَ | تَتَجاهَلَانِ | تَتَجاهَلُ | Müzekker muhatap |
| تَتَجاهَلْنَ | تَتَجاهَلَانِ | تَتَجاهَلِينَ | Müennes muhatap |
| نَتَجاهَلُ | اَتَجاهَلُ | Mütekkellim (ben, biz) |
تَنَاوَمَ (uyur gibi yaptı) fiilinin muzari haline ulaşmak için يَتَنَاوَمُ (uyur gibi yapıyor) şeklinde ye harfi üstün olarak eklenir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| يَتَنَاوَمُونَ | يَتَنَاوَمَانِ | يَتَنَاوَمُ | Müzekker gaib |
| يَتَنَاوَمْنَ | تَتَنَاوَمَانِ | تَتَنَاوَمُ | Müennes gaib |
| تَتَنَاوَمُونَ | تَتَنَاوَمَانِ | تَتَنَاوَمُ | Müzekker muhatap |
| تَتَنَاوَمْنَ | تَتَنَاوَمَانِ | تَتَنَاوَمِينَ | Müennes muhatap |
| نَتَنَاوَمُ | اَتَنَاوَمُ | Mütekkellim (ben, biz) |
تَخَاطَبَ (karşılıklı konuştu) fiilinin muzari haline ulaşmak için يَتَخَاطَبُ (karşılıklı konuşuyor) şeklinde ye harfi üstün olarak eklenir
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| يَتَخَاطَبُونَ | يَتَخَاطَبَانِ | يَتَخَاطَبُ | Müzekker gaib |
| يَتَخَاطَبْنَ | تَتَخَاطَبَانِ | تَتَخَاطَبُ | Müennes gaib |
| تَتَخَاطَبُونَ | تَتَخَاطَبَانِ | تَتَخَاطَبُ | Müzekker muhatap |
| تَتَخَاطَبْنَ | تَتَخَاطَبَانِ | تَتَخَاطَبِينَ | Müennes muhatap |
| نَتَخَاطَبُ | اَتَخَاطَبُ | Mütekkellim (ben, biz) |
TEFAUL BABI EMİR ÖRNEKLERİ
Bu bab için emri hazır yaparken sülasi fiillerde emir yapar gibi yapıyoruz yani fiili muzarinin muhatap kalıbından (sığasından) yapıyoruz.
تَجَاهَلَ fiilinin fiili muzari müfret muhatap kalıbı تَتَجَاهَلُ şeklinde gelir. Biz bu kelimeyi emri hazıra çevirmek için başındaki teyi kaldırmamız yeterlidir. تَجَاهُلْ (görmezden gel) şeklinde gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| تَجَاهُلُوا | تَجَاهُلَا | تَجَاهُلْ | Müzekker muhatap |
| تَجَاهُلْنَ | تَجَاهُلا | تَجَاهُلِي | Müennes muhatap |
تَنَاوَمَ fiilinin fiili muzari müfret muhatap kalıbı تَتَنَاوَمَ şeklinde gelir. Biz bu kelimeyi emri hazıra çevirmek için başındaki teyi kaldırmamız yeterlidir. تَنَاوَمْ (uyur gibi yap) şeklinde gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| تَنَاوَمُوا | تَنَاوَمَا | تَنَاوَمْ | Müzekker muhatap |
| تَنَاوَمْنَ | تَنَاوَمَا | تَنَاوَمِي | Müennes muhatap |
تَخَاطَبَ fiilinin fiili muzari müfret muhatap kalıbı تَتَخَاطَبَ şeklinde gelir. Biz bu kelimeyi emri hazıra çevirmek için başındaki teyi kaldırmamız yeterlidir. تَخَاطَبْ (sohbet et) şeklinde gelir.
| Cemi | Tesniye (ikil) | Müfred (tekil) | |
| تَخَاطَبُوا | تَخَاطَبَا | تَخَاطَبْ | Müzekker muhatap |
| تَخَاطَبْنَ | تَخَاطَبَا | تَخَاطَبِي | Müennes muhatap |
TEFAUL BABI MASTAR ÖRNEKLERİ
Bu babta mastar yapmak için fiilimiz başına te harfini getirdikten sonra ilk harfi elifle uzatıyoruz ve ikinci harfi ötreliyoruz.
| ANLAMI | MASTAR ÖRNEKLERİ |
| Yardımlaşma | تَعَاوُن |
| Ortaklaşma | تَشَارُك |
| Olgunlaşma | تَكَامُل |
| Övünme | تَفَاخُر |
| Hastaymış gibi davranma | تَمَارُض |
| Çarpışma | تَصَادُم |
İfal babını öğrenmek için tıklayınız.
İftial babını öğrenmek için tıklayınız.
İnstagram hesabımızı takip ederek her gün farklı bilgiler öğrenebilirsiniz. Takip için tıklayınız.
