Bilal Hoca

MUFAALE BABI 3

Mufaale babı konusu ve örnek fiil çekimlerini anlatacağız. Arapça’da fiiller genelde üç harfli olarak gelir. Bu fiillere eklemeler yapılarak yeni anlamlar veya yapılar türetilir. Mufaale babı da üç harfli (sülasi) mazi fiilinin ilk harfinin yanına elif harfi getirilir ve bütün harfler üstün harekeli yapılır.  Mufaale babı denilmesinin sebebi Arapça’da fiilleri anlatırken kullanılan فَعَلَ  (feale) kelimesinden kaynaklanır. Biz bu kelimenin ilk harfinin yanına elif getirdiğimizde bunun mastarı mufaale kalıbında olduğu için bu isim verilmiştir. Fiilimiz mufaale babında olunca aşağıdaki değişiklikler olabilir.

  • İki ya da daha çok kişi arasında ortaklık bildirir. Mesela كَتَبَ  fiili yazdı anlamındadır. كَاتَبَ şeklinde ilk harfinin yanına elif getirirsek yazıştı şeklinde ortaklaşa anlamı verilir.
  • Bazen sülasi fiil ile anlamında bir değişiklik olmaz.
  • Bir işte devamlılık bildirir.

Şimdi mufaale babında gelen fiillerin mazi, muzari, emir çekimlerine örnekler vereceğiz.

MUFAALE BABI MAZİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ

قَتَلَ  (öldürdü) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik قَاتَلَ  (savaştı) oldu.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
قَاتَلُوا  قَاتَلاقَاتَلَ  Müzekker gaib
قَاتَلْنَقَاتَلَتَاقَاتَلَتْ  Müennes gaib
قَاتَلْتُمْقَاتَلْتُماقَاتَلْتَMüzekker muhatap
قَاتَلْتُنَّقَاتَلْتُمَاقَاتَلْتِMüennes muhatap
 قَاتَلْنَاقَاتَلْتُMütekkellim (ben, biz)

خَبَرَ  (haber verdi) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik خَابَرَ  (haberleşti) oldu.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
خَابَرُوا  خَابَرَا  خَابَرَ  Müzekker gaib
خَابَرْنَخَابَرَتَا  خَابَرَتْ  Müennes gaib
خَابَرْتُمْخَابَرْتُمَاخَابَرْتَMüzekker muhatap
خَابَرْتُنَّخَابَرْتُماخَابَرْتِMüennes muhatap
 خَابَرْنَاخَابَرْتُMütekkellim (ben, biz)

ضَرَبَ  (vurdu) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik ضَارَبَ  (vuruştu) oldu.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
ضَارَبُوا  ضَارَبَاضَارَبَ  Müzekker gaib
ضَارَبْنَ  ضَارَبَتَا  ضَارَبَتْ  Müennes gaib
ضَارَبْتُمْ  ضَارَبْتُما  ضَارَبْتَMüzekker muhatap
ضَارَبْتُنَّضَارَبْتُماضَارَبْتِMüennes muhatap
 ضَارَبْنَاضَارَبْتُMütekkellim (ben, biz)

MUFAALE BABI MUZARİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ

Mufaale babı muzari çekimlerinde başına eklediğimiz muzaraat harfleri (ا,ت,ي,ن) harfleri hep ötreli olur. Fiilimizin ortadaki  harfi ise esreli olur.  Şimdi örneklere bakalım.

قَتَلَ  (öldürdü) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik قَاتَلَ  (savaştı) oldu. Muzari hali يُقَاتِلُ (savaşıyor) şeklinde ye harfi ötreli ve ortadaki harf esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf te harfi olduğu için onu esreledik.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يُقَاتِلُونَيُقَاتِلانِيُقَاتِلُMüzekker gaib
يُقَاتِلْنَتُقَاتِلانِتُقَاتِلُMüennes gaib
تُقَاتِلُونَتُقَاتِلانِتُقَاتِلُMüzekker muhatap
تُقَاتِلْنَتُقَاتِلانِتُقَاتِلِينَMüennes muhatap
 نُقَاتِلُاُقَاتِلُMütekkellim (ben, biz)

خَبَرَ  (haber verdi) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik خَابَرَ  (haberleşti) oldu. Muzari hali يُخَابِرُ (haberleşiyor) şeklinde ye harfi ötreli ve ortadaki harf esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf be harfi olduğu için onu esreledik.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يُخَابِرُونَيُخَابِرانِيُخَابِرُMüzekker gaib
يُخَابِرْنَتُخَابِرانِتُخَابِرُMüennes gaib
تُخَابِرُونتُخَابِرانِتُخَابِرُMüzekker muhatap
تُخَابِرْنَتُخَابِرانِتُخَابِرُMüennes muhatap
 نُخَابِرُاُخَابِرُMütekkellim (ben, biz)

ضَرَبَ  (vurdu) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik ضَارَبَ  (vuruştu) oldu. Muzari hali يُضَارِبُ (vuruşuyor) şeklinde ye harfi ötreli ve ortadaki harf esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf ra harfi olduğu için onu esreledik.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يُضَارِبُونَيُضَارِبَانِيُضَارِبُMüzekker gaib
يُضَارِبْنَتُضَارِبانِتُضَارِبُMüennes gaib
تُضَارِبُونَتُضَارِبَانِتُضَارِبُMüzekker muhatap
تُضَارِبْنَتُضَارِبَانِتُضَارِبِينَMüennes muhatap
 تُضَارِبُتُضَارِبُMütekkellim (ben, biz)

MUFAALE BABI EMİR ÖRNEKLERİ

Bu bab için emri hazır yaparken sülasi fiilerde emir yapar gibi yapıyoruz yani fiili muzarinin muhatap kalıbından (sığasından) yapıyoruz. Sonunu meczum bir şekilde harekeleyeceğiz.

قَتَلَ  (öldürdü) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik قَاتَلَ  (savaştı) oldu. Muzari hali يُقَاتِلُ (savaşıyor) şeklinde ye harfi ötreli ve ortadaki harf esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf te harfi olduğu için onu esreledik. Emir haline getirmek istediğimizde muhatap kalıbı (sığası) olan تُقَاتِلُ kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve sonuna cezm koyacağız. قَاتِلْ  olacak. Savaş manasına gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
قَاتِلُواقَاتِلَاقَاتِلْ  Müzekker muhatap
قَاتِلْنَقَاتِلاقَاتِلِيMüennes muhatap

خَبَرَ  (haber verdi) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik خَابَرَ  (haberleşti) oldu. Muzari hali يُخَابِرُ (haberleşiyor) şeklinde ye harfi ötreli ve ortadaki harf esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf be harfi olduğu için onu esreledik. Emir haline getirmek istediğimizde muhatap kalıbı (sığası) olan تُخَابِرُ kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve sonuna cezm koyacağız. خَابِرْ  olacak. Haberleş manasına gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
خَابِرُواخَابِرَاخَابِرْMüzekker muhatap
خَابِرْنَخَابِرَاخَابِرِيMüennes muhatap

ضَرَبَ  (vurdu) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk harfin yanına elif ekledik ضَارَبَ  (vuruştu) oldu. Muzari hali يُضَارِبُ (vuruşuyor) şeklinde ye harfi ötreli ve ortadaki harf esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf ra harfi olduğu için onu esreledik. Emir haline getirmek istediğimizde muhatap kalıbı (sığası) olan تُضَارِبُ kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve sonuna cezm koyacağız. ضَارِبْ olacak. Vuruş, savaş manasına gelir.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
ضَارِبُواضَارِبَاضَارِبْMüzekker muhatap
ضَارِبْنَضَارِبَاضَارِبِيMüennes muhatap

MUFAALE BABI MASTAR ÖRNEKLERİ

Sülasi fiilleri bu babın mastarından gelmesi için şunları yapmalıyız.

  •  Fiilimizin başına ötreli bir mim harfi getireceğiz.
  • Sülasi fiilin ilk harfine elif harfi getirip uzatacağız.
  • Diğer iki harfin harekesi de üstün olmalı
  • Sonuna kapalı te getireceğiz.

Mesela قَتَلَ  (öldürdü) fiilini mufaale babına çevireceğiz. İlk olarak ötreli mim ekledik. مُقَتَلَ oldu. İlk harfin yanına elif getirip bütün harfleri üstün olarak harekeledik. مُقَاتَلَ oldu. Sonuna kapalı te ekledik  مُقَاتَلَة oldu.

Not: Mufaale babında ortası illetli olan harflerin asıl harfleri ortaya çıkar. Mesela قَال fiilini bu baba nakletmek istersek مُقَاوَمَة  şeklinde asıl illet harfi olan vav ortaya çıkar.

SÜLASİ MAZİANLAMITEFİL MASTARANLAMI
حَفِظَKorudu, ezberlediمُحافَظَةKorudu
جَدَلَTartıştıمُجَادَلَةTartıştı
نَظَرَBaktıمُنَاظَرَةKarşılıklı konuştu
ذَكَرَHatırladı  مُذَاكَرَةGörüş alışveriş, toplantı
شَهِدَGördüمُشَاهَدَةİzledi


İfal babını öğrenmek için tıklayınız.
Tefil babını öğrenmek için tıklayınız.

İnstagram hesabımızı takip ederek her gün farklı bilgiler öğrenebilirsiniz. Takip için tıklayınız.

MUFAALE BABI KONU ANLATIMI
MUFAALE BABI 3 2

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top