Bilal Hoca

Kane ve Kardeşleri

Kane ve kardeşleri veya kane ve ehavatiha olarak da bilinen kelimeler isim cümlesinin başına gelerek onların harekesi değiştiren nakıs fiillerdir. Arapçada isimle başlayan cümlelere isim cümlesi denir. Mesela “Okul eskidir” gibi çoğunlukla durum bildiren cümlelerdir. Biz bu cümlenin başına kane ve kardeşlerinden birini getirerek o kelimelerin harekesini değiştireceğiz. Niçin kane ve kardeşlerine nakıs fiil diyoruz?

Çünkü kane ve kardeşleri idi, oldu gibi anlamları olduğu için yalnız başına tam anlam ifade etmiyor. Biz de eksik anlamına gelen nakıs fiil diyoruz.

Kane ve Kardeşleri Nelerdir?

Olduأمْسىİdiكان
-dığı süreceمَا دامَOldu , sabahladıاَصْبَحَ
Hâlâمَا زَالَOldu, dönüştüصَارَ
Hâlâما بَرِحَKaldı, devam ettiظَلَّ
Hâlâمَا فَتِئَOldu, gecelediبَاتَ
Hâlâما اَنْفَكَّOldu, kuşluk vaktine girdiاَضْحَى
değilلَيْسَ
kane ve kardeşleri tablosu
Kane ve Kardeşleri 2

Şimdi bir isim cümlesi örneği verelim ve sonra da kane ve kardeşlerinden birisini başına getirerek hareke değişimini görelim.

Hava soğuktur.اَلْجَوُّ بَارِدٌ

الْجَوُّ  (hava) kelimesi mübtedadır bu yüzden harekesi raf(ötre) olmuştur. بَارِدٌ (soğuk) kelimesi de haber olduğu için harekesi raf olmuştur.

Hava soğuktu.كَانَ الْجَوُّ بَارِداً

Cümlemizin başına كانَ eklenince الْجَوُّ kelimesi kanenin ismi olarak harekesi yine raftır ancak بَارد kelimesi kanenin haberi olduğu için harekesi nasp (üstün) olmak zorundadır.

Hayat devam ettiği müddetçe derslerine çalış!اُدْرُسْ دُرُوسَك مَا دَامَتْ الْحَياةُ مُسْتَمِرَّةً

Burada hayat devam ediyor cümlesinin başına gelen ما دامَ ismini raf haberini nasp etmiştir.

Hala iki öğretmen sınıfta oturmaktadır.ما زال المُعَلِّمانِ جَالِسَيْنِ فِي الصَّفِّ

Öğretmenler oturuyor cümlesinin başına gelen  ما زال ismini raf haberini nasp etmiştir. Tesniye kelimelerin nasp hali sonundaki elifin yerine cezimli ye getirilmesi ile olur.

Mühendisler uyanık değiller.لَيْسَ الْمُهَنْدِسُون مُسْتَيْقِظِين

Burada çoğul müzekker kelimelerin başına geldi. Çoğul müzekkerlerin raf hali vav ile nasp hali ile harekesiz ye ile gelmektedir.

KANE VE KARDEŞLERİNE ÖRNEKLER

Aşağıda kane ve kardeşleri ile ilgili örnek cümleler bulunmaktadır. Bu cümlelerde kane ve kardeşlerinin isminin ve haberinin harekesine dikkat ediniz.

Dersler zor oldu.اَصْبَحَتْ الْدُرُوسُ صَعْبَةً
Polis oldum.صِرْتُ شُرْطِيَّا
Hava hala yağmurludur.مَا دامَ الْجَوُّ مُمْطِرًا
Mutlu idik.كُنَّا مَبْسُوطِين
Bahçe pis kaldı.ظَلَّتْ الحًدٍيقَةُ مُتَّسِخَةً
Sokaklar temiz oldu.بَاتَتْ الشَّوارِعُ نَظِيفَةً
Kız öğrenciler başarılı oldular.صَارَتْ الطَّالِباتُ نَاجِحاتٍ
Başkan üzgündü.كَانَ الْرَّيِسُ حَزِينًا
Arapçasıكان يعيش في المدينة
TürkçesiO şehirde yaşıyordu.
OkunuşuKāna ya’īshu fī al-madīnah.
Arapçasıاَصْبَحَ الجو باردًا
TürkçesiHava soğuk oldu.
OkunuşuAsbaha al-jaww bārdan.
Arapçasıصَارَ المكان مزدحمًا
TürkçesiMekan kalabalık hale geldi.
OkunuşuṢāra al-makān muzdahiman
Arapçasıظَلَّ يعمل لساعات طويلة
TürkçesiUzun saatler boyunca çalışmaya devam etti.
OkunuşuẒalla ya’mal lisā’āt ṭawīlah
Arapçasıبَاتَ متعبًا بعد يوم طويل
TürkçesiUzun bir günün ardından yorgun olarak geceledi.
OkunuşuBāta muta’ban ba’da yawmin ṭawīl
Arapçasıلَيْسَ هذا هو الحل الصحيح
TürkçesiBu doğru çözüm değil.
OkunuşuLaysa hādhā huwa al-ḥall al-ṣaḥīḥ
Arapçasıأمْسَى الجو حارًا جدًا
TürkçesiHava akşam olunca çok sıcak oldu.
OkunuşuAmsā al-jaww ḥāran jiddan.
Arapçasıمَا زَالَ يعمل بجدية
TürkçesiHala ciddiyetle çalışıyor.
OkunuşuMā zāla ya’malu bijidiyah.
Arapçasıما بَرِحَ يطمح للأفضل
TürkçesiSürekli daha iyiye ulaşmayı amaçlıyor.
OkunuşuMā bariḥa yatamahhal lil-afḍal
Arapçasıمَا فَتِئَ يبذل جهدًا كبيرًا
TürkçesiDaima büyük bir çaba gösteriyor.
OkunuşuMā fatie yabḏul juhdan kabīran.

Sonuç: Kane ve kardeşleri isim cümlesinin yani mübteda ve haberin başına gelerek onların harekesini ve anlamını değiştirir. Mübtedanın harekesinde bir değişiklik olmaz iken haberin harekesi mansup olur. Aklınızda kalması için şu cümleyi ezberleyiniz.

كان اللهُ عَلِيماً حَكِيماً

Allah alim ve hakimdir. Burada kanenin ismi olan Allah lafzı raf, haberi olan alim ve hakim kelimeleri nasp olmuştur.

Kane ve Kardeşleri Konu Anlatım Videosu

Arapça kelime nedir öğrenmek için tıklayınız.

İnstagram hesabımızı takip ederek her gün farklı bilgiler öğrenebilirsiniz. Takip için tıklayınız.

Muttasıl zamirler öğrenmek için tıklayınız.

Arapça sıfat tamlamasınız öğrenmek için tıklayınız.

Mübteda haber konusunu öğrenmek için tıklayınız.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top