Bilal Hoca

İSMİ FAİL KONU ANLATIMI VE ÇEKİMİ

Arapça’da ismi fail konusunu öğreneceğiz. Arap dilinde kelimeler kalıplar ile türetilir. Matematik gibi düşünebiliriz. Bir kalıp var ve sen o kalıptaki harfleri değiştirdiğin zaman sonuca ulaşıyorsun. İşi yapanı belirtmek için kullandığımız bir kalıptır.

İSMİ FAİL NEDİR?

İsmi fail; fiili yapan kişiyi söylemek için kullandığımız ve fiilden türeyen kalıptır. Bir nevi meslekleri bu kalıpla söyleyebiliriz. Mesela yazma işini yapan yazar, oynama işini yapana oyuncu dediğimiz gibi…

ISMI FAIL KONU ANLATIMI 1
İSMİ FAİL KONU ANLATIMI VE ÇEKİMİ 3

İSMİ FAİL NASIL YAPILIR?

Arapça’ da ismi fail kalıbımız  فَاعِل  kalıbıdır. Burada önemli olan harflerin harekesi ve uzatma harfleridir. Fiilimiz فَعَلَ  fiilidir. İlk harfi elif harfiyle uzatıyoruz ikinci harf olan ayn harfinin harekesini esreledik son harfin harekesi ise cümledeki konumuna göre değişmektedir. Bu bir isim olduğu için müennes kelimelerde sonuna kapalı te harfini koymayı unutmamalıyız. Şimdi örneklerine bakalım.

SÜLASİ FİİLLERİN İSMİ FAİL ÖRNEKLERİ

İ. Fail Anlamıİsmi fail çekimiFiili mazi haliFiili mazi anlamı
YazarكَاتِبكَتَبَYazdı
Bilen, alimعَالِمعَلِمَBildi
İsteyen, öğrenciطَالِبطَلَبَİstedi
OyuncuلَاعِبلَعِبَOynadı
Taşıyan, hamileحَامِلحَمَلَTaşıdı
BakanنَاظِرنَظَرَBaktı
YaratanخَالِقخَلَقَYarattı
Zulmeden, zalimظَالِمظَلَمَZulüm etti
ŞahitشَاهِدشَهَدَŞahitlik etti
Açan, fethedenفَاتِحفَتَحَAçtı

SÜLASİ FİİLLERİN HARİCİNDEKİ FİİLLERİN İSMİ FAİİLİ

Arapça’da sülasi (üç harfli) fiili maziye harfler ekleyerek o fiilin anlamı kuvvetlendirilir veya değiştirilir. Bu şekilde olan fiillerin ismi faiilini bulmak için fiili muzarilerine bakmak gerekir. Fiili muzaride bulunan ي (ye) harfinin yerine ötreli bir mim harfi getiririz ve sondan bir önceki harfin harekesi esre değilse esre yaparak elde ederiz.

İ. Fail Anlamıİ. fail çekimiFiili muzari  haliFiili muzari anlamı
MüslümanمُسْلِميُسْلِمُMüslüman oluyor
RehberمُرْشِديُرْشِدُYön gösteriyor
Uyarıcı çalar saatمُنَبِّهيُنَبِّهُUyarıyor
SavaşçıمُحارِبيُحارِبُSavaşıyor
UğraşanمُجاهِديُجاهِدُUğraşıyor
ÇalışkanمُجْتَهِديَجْتَهِدُÇalışıyor
İyimserمُتَفائِليَتَفَائَلُİyimser oluyor
KötümserمُتَشائِميَتَشَائَمُKötümser oluyor
FaydalananمُسْتَفِيديَسْتَفِيدُFayda sağlıyor
TüketiciمُسْتَهْلِكيَسْتَهْلِكُTüketiyor

Not: İsmi fail eğer haber olarak gelirse fiili muzari gibi tercüme edilebilir. Mesela انا ذاهبٌ   cümlesinde zaahibun kelimesini ben gidiyorum şeklinde tercüme edebiliriz.

İLLETLİ FİİLLERİN İSMİ FAİLİ

Biliyorsunuz Arapça’ da illet harfleri dediğimiz üç tane harf vardır. bunlar elif, vav , ye ( ا,و,ي ) harfleridir. Bu harflerin fiildeki konumuna göre ismi faillerinin gelişi farklıdır.

  • Eğer illet harfi ortada (aynel fiili) ise o harf hemzeye dönüşür. Örneğin;
İ. Fail Anlamıİsmi fail çekimiFiili mazi haliFiili mazi anlamı
Hainخَائِنخَانİhanet etti
UyuyanنَائِمنامَUyudu
ZiyaretçiزَائِرزَارZiyaret etti
KayıpغَائِبغابَKayboldu
  • Eğer illet harfi sonda (lamel fiili) ise illet harfi atılır. Örneğin;
İ. Fail Anlamıİsmi fail çekimiFiili mazi haliFiili mazi anlamı
HakimقَاضٍقَضَىHüküm verdi
AtıcıرَامٍرَمَىAttı
Rivayet edenرَاوٍرَوَىRivayet etti
AnlatanحَاكٍحَكَىAnlattı

İSMİ FAİL ÇEKİMİ VE ÖRNEKLERİ

فَتَحَ  fiilinin ismi fail çekim tablosunu inceleyiniz.

CemiiTesniyeMüfred 
فَاتِحُونفَاتِحانِفَاتِحMüzekker
فَاتِحَاتفَاتِحَتَانفَاتِحَةMüennes
فَتَحَةٌفُتَّحٌفُتَّاحٌCemi teksir müzekker
 فَوَاتِحُCemi teksir müennes

ظَلَمَ  fiilinin ismi faail çekim tablosunu inceleyiniz.

CemiiTesniyeMüfred 
ظَالِمُونظَالِمَانِظَالِمٌMüzekker
ظَالِمَاتظَالِمَتانظَالِمَةٌMüennes
ظَلَمَةٌظُلَّمٌظُلَّامٌCemi teksir müzekker
 ظَوَالِمُCemi teksir müennes

شَهَدَ  fiilinin ismi fail çekim tablosunu inceleyiniz.

CemiiTesniyeMüfred 
شَاهِدُونشَاهِدَانِشَاهِدٌMüzekker
شَاهِدَاتشَاهِدَتَانِشَاهِدَةٌMüennes
شَهَدَةٌشُهَّدٌشُهَّادCemi teksir müzekker
 شَواهِدُCemi teksir müennes

Aşağıda mazi haliyle verilmiş sülasi (üç harfli) fiillerin i. faillerini yazınız.

شَرِبَ- نَصَرَ- كَفَرَ- سَرَقَ-حَكَمَ- حَفَظَ-تَرَكَ- عَمِلَ-شَكَرَ

Aşağıda muzari haliyle verilmiş fiillerin ism-i failini yazınız.

يُفْسِدُ- يُخْرِجُ- يُحافِظُ- يَشْتَرِي- يَحْتَسِبُ- يُنَافِقُ- يُفَرِّقُ

Özetle bu kalıp işi yapan kişiyi tabir etmek için kullanılır. Bu kalıbı bazen fiili muzari yerine de kullanabiliriz. Meslekler için de kullanılır. Şoför, hakim, tamirci gibi… Faili meçhul yani yapanı bilinmeyen diye dilimizde çok zaman kullanılan bir kelimedir.

Fiili maziyi öğrenmek için tıklayınız.

Arapça kelime çeşitlerini öğrenmek için tıklayınız.

Muttasıl zamirler öğrenmek için tıklayınız.

İnstagram hesabımızı takip ederek her gün farklı bilgiler öğrenebilirsiniz. Takip için tıklayınız.

İSMİ FAİL KONU ANLATIMI
İSMİ FAİL KONU ANLATIMI VE ÇEKİMİ 4

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top