Bilal Hoca

ARAPÇA-FİİLİ-MAZİ

ARAPÇA FİİLİ MAZİ NEDİR?

Fiili mazi geçmiş zamanda, yani önceden meydana gelen fiillere denir. Basitçe bizdeki geçmiş zaman akla gelmelidir. Zaten dilimizde geçmişe mazi derler. Arapça’ da kelimeler fiili mazi kalıbı üzere gelir ve bu kalıp üzerine farklı kelimeler üretilir. Yani Arapça ’da kelimenin kökü mazi fiildir. Mesela كَتَبَ  yazdı demektir. Geçmiş zaman kalıbındadır. Bu kelimeye eklemeler yapılarak mektup, kitap, kâtip gibi kelimeler türetilmiştir. Biliyorsunuz dilimizde geçmiş zamanda bir işten bahsederken özne değişiyorsa fiilin sonundaki ekler de değişiyor. Mesela ben yazdım, sen yazdın fiillerinde sonuna gelen ekler değişmiştir. Arapça’ da da aynı şekilde olmaktadır. Şimdi Arapça ‘da özneye göre fiile gelen eklere bakalım.

fiili mazi ekleri tablosu
ARAPÇA-FİİLİ-MAZİ 4

Şimdi de örnek Arapça fiili mazi çekimine bakalım. Kırmızı olan harfler fiile gelen eklerdir. Tabloda ikinci satırın sonunda fiilin son harfini cezmliyoruz ona dikkat edelim.

Mazi Fiil Çekim Tablosu

Arapça fiil çekimlerinde ekler önemlidir. Eklerin nereye geldiğine dikkat edersek işlerimiz kolaylaşır. Şimdi aşağıda mazi fiil çekim tablosuna iyi bakalım.

NASARA FİİLİ MAZİ ÖRNEK ÇEKİMİ
ARAPÇA-FİİLİ-MAZİ 5
EHAZE FİİLİ MAZİ ÇEKİMİ
ARAPÇA-FİİLİ-MAZİ 6
ÇOĞUL CEMİİİKİL MÜENNESTEKİL MUFREDZAMİRLER
لَبِسُوالَبِسَالَبِسَ3.ŞAHIS ERİL (KADINLAR İÇİN)
لَبِسْنَلَبِسَتَالَبِسَتْ3.ŞAHIS DİŞİ (KADINLAR İÇİN)
لَبِسْتُمْلَبِسْتُمالَبِسْتَ2.ŞAHIS ERİL (ERKEKLER İÇİN)
لَبِسْتُنَّلَبِسْتُمالَبِسْتِ2.ŞAHIS ERİL (KADINLAR İÇİN)
 لَبِسْنالَبِسْتُ1.ŞAHIS ERİL
LEBİSE MAZİ FİİL ÇEKİMİ

KETEBE FİİLİNİN MAZİ ÇEKİMİ

ÇOĞUL CEMİİİKİL MÜENNESTEKİL MUFREDZAMİRLER
كَتَبُواكَتَباكَتَبَ3.Şahıs Eril (Kadınlar İçin)
كَتَبْنَكَتَبَتاكَتَبَتْ3.Şahıs Dişi (Kadınlar İçin)
كَتَبْتُمْكَتَبْتُماكَتَبْتَ2.Şahıs Eril (Erkekler İçin)
كَتَبْتُنَّكَتَبْتُماكَتَبْتِ2.Şahıs Eril (Kadınlar İçin)
 كَتَبْنَاكَتَبْتُ1.Şahıs Eril

Aşağıdaki fiilleri kendimiz çekmeye çalışalım.

سَمِعَ  (işitti)  لَبِسَ   (giydi)  دَخَلَ  ( girdi)

ARAPÇA FİİLİ MAZİNİN OLUMSUZU

Mazi fiilin olumsuzu fiilin başına ما  (ma)  harfi getirilerek yapılır.

ما ذَهَبْتُ   ( gitmedim)      ما شَرِبْتُ(içmedim)

MAZİ FİİLİN MALUM HALİ

Mazi fiilin malum hali üç şekilde gelir: Malum fiil demek öznesi belli olan fiil demektir. Türkçe dilbilgisinde etken fiil olarak geçmektedir.

1)      فَعَلَ kalıbında gelir. كَتَبَ gibi.

2)    فَعِلَ kalıbında gelir. عَلِمَ gibi.

3)    فَعُلَ kalıbında gelir. كَبُرَ gibi.

Üç şekli birbirinden ayıran ikinci harfin harekesidir. Biz buna aynel fiil de deriz. Birinci ve üçüncü harf üç şekilde de üstündür.

MAZİ FİİLİN MEÇHUL HALİ

Mazi fiilin meçhul hali  فُعِلَ  kalıbında gelir. Meçhul hali nedir derseniz fiilin işi yapanın belli olmadığı fiillere denir. Yani öznesi belli olmayan fiillere edilgen fiillere deriz. Meçhul fiillere örnekler verelim.

ضَرَبَ  ( dövdü)  –  – ضُرِبَ(dövüldü)

كَتَبَ  ( yazdı) –  كُتِبَ  (yazıldı)

MEÇHUL MAZİ FİİL ÇEKİMİ ÖRNEKLERİ

ÇOĞUL CEMİİİKİL MÜENNESTEKİL MUFREDZAMİRLER
ضَرِبُوا (onlar dövüldü)ضُرِبَا (o ikisi dövüldü)ضُرِبَ (dövüldü)3.ŞAHIS ERİL (KADINLAR İÇİN)
ضُرِبْنَ (o kızlar dövüldü)ضُرِبَتا (o iki kız dövüldü)ضُرِبَتْ (o kız dövüldü)3.ŞAHIS DİŞİ (KADINLAR İÇİN)
ضُرِبْتُمْ (sizler dövüldünüz)ضُرِبْتُما (siz ikiniz dövüldünüz)ضُرِبْتَ (sen dövüldün)2.ŞAHIS ERİL (ERKEKLER İÇİN)
ضُرِبْتُنَّ (sizler dövüldünüz)ضُرِبْتُما (siz ikiniz dövüldünüz)ضُرِبْتِ (sen dövüldün)2.ŞAHIS ERİL (KADINLAR İÇİN)
 ضُرِبْنا (biz dövüldük)ضُرِبْتُ (ben dövüldüm)1.ŞAHIS ERİL
DARABE MAZİ MEÇHUL ÇEKİMİ
       ÇOĞUL CEMİİİKİL MÜENNESTEKİL MUFREDZAMİRLER
سُئِلوا  (onlar soruldu)سُئِلا  (o ikisi soruldu)سُئِلَ (soruldu)3.ŞAHIS ERİL (KADINLAR İÇİN)
سُئِلْنَ  (o kızlar soruldu)سُئِلَتَا (o iki kız soruldu)سُئِلَتْ  (o kız soruldu)3.ŞAHIS DİŞİ (KADINLAR İÇİN)
سُئِلْتُمْ  (sizler soruldunuz)سُئِلْتَما  (siz ikiniz soruldunuz)سُئِلْتَ  (sen soruldun)2.ŞAHIS ERİL (ERKEKLER İÇİN)
سُئِلْتُنَّ  (sizler soruldunuz)سُئِلْتُما  (siz ikiniz soruldunuz)سُئِلْتِ  (sen soruldun)2.ŞAHIS ERİL (KADINLAR İÇİN)
 سُئِلْنا  (biz sorulduk)سُئِلْتُ  (ben soruldum)1.ŞAHIS ERİL
SEELE MEÇHUL MAZİ FİİL ÇEKİMİ

Not: Mazi fiilin başına gelen ( قَدْ ) miş’li geçmiş zaman yapar.

TürkçesiArapçası
Öğrenci ödevi yazmış.قَدْ كَتَبَ الطَّالِبُ الْوَاجِبَ
Seni dün Ahmet bahçede görmüş.قَدْ رَآكَ اَحْمَد فِي الْحَدِيقَةِ اَمْس
  • Fiili maziler bazen de “dua kipi” anlamında gelir. Mesela;
  •  رَحِمَ اللهُ : Allah rahmet etsin.
  • قَتَلَ اللهُ : Allah öldürsün.
  • رَضِيَ الله عَنْك  Allah razı olsun

KONU İLE İLGİLİ ÖRNEK CÜMLELER

O kızlar bahçede basketbol oynadılar.هَذِهِ الْبَنات لَعِبْنَ كُرَةَ السَّلَّة فِي الْحَدِيقَة
İşçiler fabrikadan çıktılar.اَلْعُمَّالُ خَرَجُوا مِنْ المَصْنَع
Akşam Fatma ile sinemaya gittik.ذَهَبْنَا اِلى السِّينَما مَعَ فَاطِمَة
O ikisi dün hırsızı dövdü.هًما ضَرَبَا اللِّصَّ
Öğrenciler dersin konusunu anladılar.الطُّلَّابُ فَهِمُوا مَوْضُوعَ الدَّرْسِ

Aşağıdaki fiili mazi ile ilgili soruları cevaplayalım.

FİİLİ MAZİ ALIŞTIRMALAR

خَلَقَ (HALAGA) FİİLİ MAZİ ÇEKİMİ ALIŞTIRMALAR

فَتَحَ (FETAHA) FİİLİ MAZİ ÇEKİMİ ALIŞTIRMALAR

جَلَسَ (CELESE) FİİLİ MAZİ ÇEKİMİ ALIŞTIRMALAR

Fiili muzaariyi öğrenmek için tıklayınız.

Geçmiş zamanı tam olarak öğrenerek bilgileri yerleştirebiliriz.

Arapça konu anlatımı için tıklayınız.

Naibi fail konu anlatımına bakabilirsiniz.

Emri gaib konu anlatımına bakınız.

Arapça kelime çeşitlerini öğrenmek için tıklayınız.

Muttasıl zamirler öğrenmek için tıklayınız.

İnstagram hesabımızı takip ederek her gün farklı bilgiler öğrenebilirsiniz. Takip için tıklayınız.

Scroll to Top