Bilal Hoca

İFAL BABI 1

Arapça’da fiiller genelde üç harfli olarak gelir. Bu fiillere eklemeler yapılarak yeni anlamlar veya yapılar türetilir. İfal babı da üç harfli (sülasi) fiilin başına hemze getirilerek yapılan kalıba verilen isimdir. İfal denilmesinin sebebi Arapça’da fiilleri anlatırken kullanılan فَعَلَ  (feale) kelimesinden kaynaklanır. Biz bu kelimenin başına hemze eklediğimiz zaman bunun mastarı ifal olduğu için bu isim verilmiştir. Fiilimiz ifal babında olunca aşağıdaki değişiklikler olabilir.

  • Nesne alamayan fiiller nesne alır. Mesela سَلِمَ  fiili teslim oldu anlamındadır. اَسْلَمَ şeklinde başına hemze getirirsek teslim etti şeklinde anlamı değişir.

Şimdi ifal babında gelen fiillerin mazi, muzari, emir çekimlerine örnekler vereceğiz.

İFAL BABI MAZİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ

سَكَنَ  (yerleşti) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَسْكَنَ  (yerleştirdi)

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اَسْكَنوااَسْكَنااَسْكَنَMüzekker gaib
اَسْكَنَّاَسْكَنَتَااَسْكَنَتْMüennes gaib
اَسْكَنَتُمْاَسْكَنْتُمااَسْكَنْتَMüzekker muhatap
اَسْكَنْتُنَّاَسْكَنْتُمااَسْكَنْتِMüennes muhatap
 اَسْكَنّااَسْكَنْتُMütekkellim (ben, biz)

ظَهَرَ  (ortaya çıktı) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَظْهَرَ  (gösterdi- ortaya çıkardı)

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اَظْهَروُااَظْهَرَااَظْهَرَMüzekker gaib
اَظْهَرْنَاَظْهَرَتَااَظْهَرَتْMüennes gaib
اَظْهَرْتُمْاَظْهَرْتُمااَظْهَرْتَMüzekker muhatap
اَظْهَرْتُنَّاَظْهَرْتُمااَظْهَرْتِMüennes muhatap
 اَظْهَرْنَااَظْهَرْتُMütekkellim (ben, biz)

بَعُدَ  (uzak oldu) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَبْعَدَ  (uzaklaştırdı)

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اَبْعَدُوااَبْعَدَااَبْعَدَ  Müzekker gaib
اَبْعَدْنَ  اَبْعَدَتَااَبْعَدَتْMüennes gaib
اَبْعَدْتُمْاَبْعَدْتُمَااَبْعَدْتَMüzekker muhatap
اَبْعَدْتُنَّاَبْعَدْتُمااَبْعَدْتِMüennes muhatap
 اَبْعَدْنَااَبْعَدْتُMütekkellim (ben, biz)

İFAL BABI MUZARİ ÇEKİM ÖRNEKLERİ

İfal babı muzari çekimlerinde başındaki hemzeyi atarız.  Şimdi örneklere bakalım.

سَكَنَ  (yerleşti) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَسْكَنَ  (yerleştirdi) Muzari hali يُسْكِنُ şeklinde ye harfi ötreli ve üç harfli fiilin ortadaki harfi esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf kef harfi olduğu için onu esreledik.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يُسْكِنُونيُسْكِنَانِ يُسْكِنُ Müzekker gaib
يُسْكِنَّ تُسْكِنَانتُسْكِنُ Müennes gaib
تُسْكِنوُنتُسْكِنَانتُسْكِنُ Müzekker muhatap
تُسْكِنَّتُسْكِنَانتُسْكِنِين Müennes muhatap
 نُسْكِنُ اُسْكِنُ Mütekkellim (ben, biz)

ظَهَرَ  (ortaya çıktı) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَظْهَرَ  (gösterdi, ortay çıkardı) Muzari hali يُظْهِرُ (ortaya çıkarıyor) şeklinde ye harfi ötreli ve üç harfli fiilin ortadaki harfi esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf he  harfi olduğu için onu esreledik.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يُظْهِرُونيُظْهِرانيُظْهِرُMüzekker gaib
يُظْهِرْنَ تُظْهِرانتُظْهِرُ Müennes gaib
تُظْهِرُونتُظْهِرانتُظْهِرُMüzekker muhatap
تُظْهِرْنَتُظْهِرانتُظْهِرِين Müennes muhatap
 نُظْهِرُ اُظْهِرُ Mütekkellim (ben, biz)

بَعُدَ  (uzak oldu) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَبْعَدَ  (uzaklaştırdı) Muzari hali يُبْعِدُ (uzaklaştırıyor) şeklinde ye harfi ötreli ve üç harfli fiilin ortadaki harfi esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf ayn  harfi olduğu için onu esreledik.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
يُبْعِدُونيُبْعِدَانِيُبْعِدُMüzekker gaib
يُبْعِدْنَتُبْعِدَانِتُبْعِدُ Müennes gaib
تُبْعِدُونتُبْعِدَانِتُبْعِدُMüzekker muhatap
تُبْعِدْنَتُبْعِدَانِتُبْعِدِينَMüennes muhatap
 نُبْعِدُاُبْعِدُMütekkellim (ben, biz)

İFAL BABI EMİR ÖRNEKLERİ

Bu bab için emri hazır yaparken sülasi fiilerde emir yapar gibi yapıyoruz yani fiili muzarinin muhatap kalıbından (sığasından) yapıyoruz. Fakat fiili muzari yaparken yok ettiğimiz hemzeyi burada tekrar ortaya çıkarıyoruz.

سَكَنَ  (yerleşti) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَسْكَنَ  (yerleştirdi) Muzari hali يُسْكِنُ (oturtuyor) şeklinde ye harfi ötreli ve üç harfli fiilin ortadaki harfi esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf kef harfi olduğu için onu esreledik. Emir haline getirmek istediğimizde muhatap kalıbı (sığası) olan تُسْكِنُ  kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve ilk başta eklediğimiz hemzeyi yerine koyacağız. اَسْكِنْ  olacak. Oturt manasına gelir. Sülasi fiillerden farklı olarak burada hemze hep üstün olarak geliyor.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اَسْكِنُوااَسْكِنااَسْكِنْMüzekker muhatap
اَسْكِنَّاَسْكِنَااَسْكِنِيMüennes muhatap

ظَهَرَ  (ortaya çıktı) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَظْهَرَ  (gösterdi, ortay çıkardı) Muzari hali يُظْهِرُ (ortaya çıkarıyor) şeklinde ye harfi ötreli ve üç harfli fiilin ortadaki harfi esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf he  harfi olduğu için onu esreledik. Emir haline getirmek istediğimizde muhatap kalıbı (sığası) olan تُظْهِرُ  kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve ilk başta eklediğimiz hemzeyi yerine koyacağız. اَظْهِرْ  olacak. Göster manasına gelir. Sülasi fiillerden farklı olarak burada hemze hep üstün olarak geliyor.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اَظْهِرُوااَظْهِرَااَظْهِرْ  Müzekker muhatap
اَظْهِرْنَاَظْهِرَا  اَظْهِرِيMüennes muhatap

بَعُدَ  (uzak oldu) fiilini ifal babına çevireceğiz. اَبْعَدَ  (uzaklaştırdı) Muzari hali يُبْعِدُ (uzaklaştırıyor) şeklinde ye harfi ötreli ve üç harfli fiilin ortadaki harfi esreli olarak gelir. Burada ortadaki harf ayn harfi olduğu için onu esreledik. Emir haline getirmek istediğimizde تُبْعِدُ  kalıbını kullanacağız. Başındaki te harfini kaldıracağız ve ilk başta eklediğimiz hemzeyi yerine koyacağız. اَبْعِدْ  olacak. Uzaklaştır manasına gelir. Sülasi fiillerden farklı olarak burada hemze hep üstün olarak geliyor.

CemiTesniye (ikil)Müfred (tekil) 
اَبْعِدُوا  اَبْعِدَااَبْعِدْ  Müzekker muhatap
اَبْعِدْنَاَبْعِدَااَبْعِدِيMüennes muhatap

İFAL BABI MASTAR ÖRNEKLERİ

اجْمَاع Toplamak 

اِصْلَاح Düzeltmek 

اِعْلَام Bildirmek 

اِلْحَاق Katmak 

اِنْزَال İndirmek 

Not: Eğer sülasi (üç harfli ) fiilin ilk harfi hemze (mehmuz fiil) ise iki hemze yazmıyoruz, uzatma harfi koyuyoruz. Mesela اَمَن  fiili ifal babına geçirilirse آمَنَ veya اَنَسَ  fiili ifal babına geçerse آنَسَ   şeklinde olur.

İFAL BABI konu anlatımı
İFAL BABI 1 2

Marife nekra konusunu öğrenmek için tıklayınız.

İnstagram hesabımızı takip ederek her gün farklı bilgiler öğrenebilirsiniz. Takip için tıklayınız.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top